19 Mart Tarihte bugün neler oldu?

Tarihte bugün yaşanan olaylar arasında; Osmanlı Devleti'nin Sırbistan'daki kalelerden çekilmeye başlaması,Napolyon'un geri dönüşü,...

Tarihte bugün yaşanan olaylar arasında; Osmanlı Devleti'nin Sırbistan’daki kalelerden çekilmeye başlaması,Napolyon'un geri dönüşü, Taha Yasin Ramazan'ın idamı var

GÜNÜN OLAYI

Taha Yasin Ramazan İdam Edildi (2007)

Saddam Hüseyin’in sağ koluydu. Irak Devlet Başkanı Yardımcısıydı. Irak’ın işgali sırasında peşmergeler tarafından yakalanarak ABD güçlerine teslim edildi. Duceyl katliamından dolayı idama mahkum olan Taha Yasin Ramazan 20 Mart 2007 tarihinde Bağdat’ta asılarak idam edildi.

GÜNÜN ÖNEMLİ OLAYLARI

Ünlü İslam Düşünürü İbni Haldun Vefat Etti (1406)

Aslen Endülüslü olup kökeni Yemen sahabelerine kadar dayanır. Kuzey Afrika’da ailesinin gözetiminde iyi bir eğitim almıştır. Bir çok bilim ile uğraşmış daha çok tarihçi ve sosyolog kimliğiyle tanınmıştır. En ünlü eseri Mukaddime’dir.  İbni Haldun 19 Mart 1406’da Memluk Devleti’nin bir görevlisi iken Kahire’de vefat etti.

Napolyon Geri Döndü (1815)

Napolyon 1814 yılında imparatorluktan istifa etmek zorunda kalmış ve İngilizler tarafından Elbe adasına sürgün edilmişti. Viyana Kongresi devam ederken Napolyon’un 20 Mart 1815’te Elbe adasından kaçarak tekrar Fransa tahtına oturduğu haberi alındı. Bunun üzerine Napolyon sorununu halletmek için yeniden koalisyon oluşturuldu. Napolyon birleşmelerine fırsat vermeden saldırmak istedi fakar Waterloo’da İngiliz ve Prusya kuvvetlerine yenildi.

Osmanlı Devleti Süveyş Kanalının Açılış İznini Verdi (1866)

İlkçağlarda Nil vadisi kullanılarak bir kanal açılmıştı Ancak bu kanal Nil nehri tarafından getirilen malzemelerde tıkanmış ve kullanım dışı kalmıştı. Sokullu Mehmet Paşa zamanında Süveyş Kanalı gündeme gelmiş fakat o gün için bu konuda herhangi bir çaba yapılmamıştı. Napolyon’da Mısır işgali sırasında kanal işini ele almış fakat mühendislerin olumsuz raporu ile bu işi bırakmıştı. İlk ciddi girişim Hidiv Sait Paşa zamanında 1854’te Fransızlarca başlatıldı. İngiltere Süveyş Kanalı’nın açılmasına başlangıçta karşı çıktı. İngiltere’nin tutum değiştirmesi üzerine Osmanlı Devleti 19 Mart 1866’da kanalın açılması için gerekli onayı verdi.

Osmanlı Devleti Sırbistan’daki Kalelerden Çekilme Kararı Aldı (1867)

Sırplar 1862 İstanbul Protokolünü yeterli bulmamışlar ve Osmanlı Devletinin Sırbistan’dan tam anlamıyla çekilmesini istiyorlardı. Çıkan anlaşmazlığın savaşa dönüşme ihtimali üzerine büyük devletler Osmanlı Devleti’ne baskı uygulamaya başladılar.  Bu baskılar üzerine Osmanlı Devleti 20 Mart 1867’de Sırbistan’ın isteklerine uygun olarak Sırbistan’da ki kalelerden tamamen çekilme kararı almak zorunda kaldı. Sırbistan’ın Osmanlı Devletine bağlı olduğunu gösteren tek şey Belgrat’ta Sırp bayrağının yanında Osmanlı bayrağının da olmasıydı.

Ayan Meclisi Açıldı (1877)

1876’da yürürlüğe giren Kanun-i Esasi gereğince üyeleri padişah tarafından kayd-ı hayat şartıyla seçilen Meclis-i ayan 19 Mart 1877’de Dolmabahçe Sarayında 27 üye ile çalışmalarına başladı. Açılış için Dolmabahçe Sarayında padişahında hazır bulunduğu büyük bir tören yapılmıştı.

Ankara’da TBMM’nin Açılacağı Duyuruldu (1920)

İstanbul’un işgali ve Meclis-i Mebusan’ın dağıtılması üzerine 19 Mart 1920’de Mustafa Kemal bütün illere gönderdiği bir bildiri ile en kısa zamanda Ankara’da yeni bir meclis açılacağını duyurdu. Bu bildiride illerde hemen milletvekili seçimi yapılması isteniyor ayrıca Meclis-i Mebusan’ın milletvekillerinin de yeni meclise kabul edileceği bildiriliyordu.

Çekoslavakya’nın İşgali Protesto Edildi (1939)

Hitler yayılmacı politikasının gereği olarak 15 Mart 1939’da Çekoslavakya’yı işgal etti. Bu durum batılı devletlerin büyük tepkisini çekti. Almanya’ya karşı tutumlarını daha da sertleştirdiler. İngiltere, Fransa ve Sovyet Rusya 19 Mart 1939’da Berlin’e gönderdikleri bir nota ile Çekoslavakya’nın işgalini protesto ettiler.

SSCB Türk-Sovyet Dostluk Ve Saldırmazlık Antlaşmasını Feshetti (1945)

SSCB Yalta Konferansından bir süre sonra 19 Mart 1945’te 1925 Tarihli Türk-Sovyet Dostluk ve Saldırmazlık Antlaşmasını günün şartları gereği feshettiğini bildirdi. Bu bildiri Türkiye’nin Moskova elçisi Selim Sarper’e Sovyet Dış İşleri Bakanı Molotov tarafından yapılmıştı. Bu SSCB’nin Türkiye’yi sıkıştırma politikasının ilk aşamalarından birisiydi.

İki Çocuk Uçak Kaçırdı (1977)

THY’nin Diyarbakır adlı uçağı Diyarbakır’dan Ankara’ya gitmekte iken iki Ortaokul öğrencisi tarafından 19 Mart 1977 tarihinde Beyrut’a kaçırıldı. Küçük korsanların teslim olmasıyla olay kansız bir şekilde sona erdirildi.

Irak Harg Adasını Bombaladı (1988)

İran-Irak Savaşı sırasında 20 Mart 1988’de Irak İran’a ait Harg adasında ki petrol tesislerine füze saldırısı gerçekleştirdi. Saldırı sırasında iki tanker yandı ve 54 kişi hayatını kaybetti.

TSK En Kapsamlı Kuzey Irak Harekatını Gerçekleştirdi (1995)

Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından 20 Mart 1995’te Kuzey Irak’taki terör hedeflerine karşı en kapsamlı harekat başlatıldı. Bu operasyonda sınırın 40 kilometre kadar içerisine girilmiş ve yaklaşık 35 bin asker görev almıştır.

Tokyo Metrosunda Sarin Gazı Kabusu Yaşandı (1995)

Aum Şinrikyo dini örgütü tarafından 20 Mart 1995’te Tokyo metrosunda sarin gazı saldırısında bulunuldu. Sarin gazı saldırısında 12 kişi hayatını kaybetti. Eylemci dini örgüt 1984’te Shoko Asahara tarafından kurulmuştur. ABD ile Japonya arasında III.Dünya savaşının çıkacağına inanmaktaydılar. Japon hükümetinin 1995’te faaliyetlerini yasaklaması üzerine bu eylemi gerçekleştirdiler. Tarikat lideri bu olaydan sonra tutuklanmış ve 2009 yılında idam edilmiştir.

İngilizler Deli Dana Hastalığına Karşı Dünyayı Uyardılar (1996)

İngiliz bilim insanları dünyayı yeni ve öldürücü bir beyin hastalığına karşı 20 Mart 1996 tarihinde uyardılar. Büyükbaş hayvanlarda görülen hastalığın insanlara bulaşıp bulaşmayacağı konusu bilim çevrelerince tartışılmaya başlandı.

GÜNÜN DİĞER OLAYLARI

1279 - Yamen Muharebesi'nde 20 bin kişilik kuvveti bulunan Moğol Yuan Hanedanı, 200 binlik Çinli Güney Song Hanedanı'nı mağlup ederek tüm Çin'de hakimiyet sağladı.
1452 - III. Frederik, Papa tarafından taç takılan son Kutsal Roma imparatoru oldu.
1839 - Louis-Jacques-Mandé Daguerre, dagerreyotipi icat etti.
1866 - Osmanlı Hükûmeti, Süveyş Kanalı'nın açılması konusunda izin verdi.
1877 - Ayan Meclisi görevine başladı.
1883 - Amerikalı ayakkabıcı ustası Jan Ernst Matzeliger, bir ayakkabıyı bir seferde bütünüyle imal eden ilk makineyi icat ederek ayakkabı sanayisinde bir devrim yarattı.
1899 - Otomobil yağı üreten Castrol şirketi kuruldu.
1915 - Güneş Sistemi gezegenlerinden Plüton'un ilk fotoğrafı çekildi. Ancak Plüton'un yeni bir gezegen olduğu o tarihte anlaşılamadı.
1920 - ABD Senatosu, Versay Antlaşması'nı onaylamayı reddetti.
1920 - Mustafa Kemal, Ankara'da bir Meclis toplanması amacıyla genelge yayımladı.
1932 - Sydney Harbour Bridge açıldı.
1945 - ABD Deniz Kuvvetleri'ne ait USS Franklin uçak gemisi, Japon İmparatorluk Deniz Kuvvetleri'ne ait bombardıman uçağı "Ginga" tarafından bombalandı.
1945 - SSCB, bir nota ile 1925 tarihli Türk-Sovyet Dostluk ve Tarafsızlık Antlaşması'nı yenilemeyeceğini bildirdi
1955 - Agence France-Presse'in (AFP) Ankara temsilcisi Erol Güney, Türkiye yurttaşlığından çıkarıldı.
1965 - Merzifon'un Çeltek Linyit İşletmesi'ndeki grizu patlamasında; 69 işçi öldü, 58 işçi de yaralandı.
1970 - Batı Almanya'nın Başbakanı Willy Brandt ile Doğu Almanya'nın Başbakanı Willi Stoph ilk defa görüştü.
1971 - CHP Kocaeli Milletvekili Prof. Dr. Nihat Erim, partisinden istifa etti ve Başbakanlık'a atandı.
1975 - Tarihe Birinci Milliyetçi Cephe Hükümeti (MC) olarak geçen, dört sağ partiden (AP, MSP, MHP, CGP) oluşan koalisyon işbaşına geldi.
1980 - Ankara'da bir inzibat erini öldürme iddiasıyla yargılanan Erdal Eren ölüm cezasına çarptırıldı. Eren'in infazı, 18 yaşından küçük olduğuna ilişkin kemik raporu nedeniyle tartışmalara yol açtı.
1985 - Uluslararası PEN Yazarlar Birliği, Aziz Nesin'i onur üyeliğine seçti. Onur üyeliği belgesi, Arthur Miller ve Harold Pinter tarafından verildi.
1995 - Osman Pamukoğlu'nun yönettiği "Çelik-1 Operasyonu" başladı
1997 - Diriliş Partisi iki genel seçime girmediği için kapatıldı.
1998 - Gazeteci Metin Göktepe'nin öldürülmesi davasında; beş polis, kastı aşan zor kullanarak ölüme sebebiyet verme suçundan 7 yıl altışar ay hapis cezasına çarptırıldı, altı polis ise beraat etti.
2003 - ABD askerleri, Irak-Kuveyt sınırındaki askerden arındırılmış bölgeye girdi. ABD uçakları da Irak'ın batısını bombalamaya başladı.
2003 - TSK'nın Kuzey Irak'a gönderilmesi, Türk hava sahasının yabancı silahlı kuvvetlerin hava unsurlarına 6 ay süreyle açılmasına ilişkin Başbakanlık Tezkeresi, TBMM'ye sunuldu.
2006 - Azerbaycan Millî Direniş Teşkilatı kuruldu.
2007 - New York'ta "United for Peace and Justice" örgütünün düzenlediği, "Savaşa Hayır" yürüyüşüne on binlerce kişi katıldı.
2007 - Rusya'nın Kemerovo Oblastındaki Novokuznetsk şehrinde bulunan Ulyanovskaya maden işletmesinde, yerin 270 m altında meydana gelen patlamada 108 madenci öldü.
2011 - 2011 Libya ayaklanması'na müdahale etmek için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1973 sayılı kararı doğrultusunda Koalisyon Kuvvetleri, 2011 Libya bombardımanını başlattı.
2016 - İstanbul Taksim'de bombalı patlama meydana geldi. 4 ölü ve 36 yaralı bulundu.
2016 - Dubai şehrinden gelen ve Rusya'nın Rostov-na-Donu şehrindeki havalimanına inişe geçen, Flydubai şirketine ait yolcu uçağı iniş esnasında düştü. Uçaktaki 55 yolcu ile 7 mürettebat öldü.

Doğumlar

1496 - Mary Tudor, Fransa Kraliçesi (ö. 1533)
1534 - José de Anchieta, İspanyol Cizvit misyoner (ö. 1597)
1641 - Abdülgani Nablus, Şam'lı alim ve Sufi (ö. 1731)
1661 - Francesco Gasparini, İtalyan barok bestecisi (ö. 1727)
1813 - David Livingstone, İskoç misyoner ve kâşif (ö. 1873)
1821 - Richard Francis Burton, İngiliz kâşif (ö. 1890)
1832 - Ármin Vámbéry, Macar oryantalist (ö. 1913)
1848 - Wyatt Earp, Amerikalı kanun adamı (ö. 1929)
1849 - Alfred von Tirpitz, Alman amiral (ö. 1930)
1883 - Walter Haworth, İngiliz kimyager (ö. 1950)
1888 - Josef Albers, Amerikalı ressam (ö. 1976)
1900 - Frédéric Joliot-Curie, Fransız fizikçi ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (1958)
1905 - Albert Speer, Alman siyasetçi (ö. 1981)
1906 - Adolf Eichmann, Alman SS subayı (ö. 1962)
1912 - Adolf Galland, Nazi Almanyası'nın Luftwaffe as pilotu (ö. 1996)
1914 - Jiang Qing, Çinli siyasetçi ve Mao Zedong'un 3. karısı (ö. 1991)
1924 - Abdullah Gegiç, Yugoslav asıllı Türk futbolcu ve teknik direktör (ö. 2008)
1925 - Julio Canessa, Şilili asker ve siyasetçi (ö. 2015)
1931 - Emma Andijewska, Ukrayna doğumlu Amerikalı şair, yazar ve ressam
1933 - Philip Roth, Amerikalı yazar
1936 - Erdoğan Alkin, Türk ekonomist ve akademisyen (ö. 2013)
1936 - Güner Sümer, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 1977)
1936 - Ursula Andress, İsviçre doğumlu Amerikalı sinema oyuncusu
1938 - Dinçer Sümer, Türk tiyatro yazarı, yönetmen, oyuncu ve seslendirme sanatçısı (ö. 2019)
1947 - Glenn Close, Amerikalı sinema ve tiyatro sanatçısı
1955 - Bruce Willis, Amerikalı oyuncu
1957 - Abdülkadir Mesduva, Cezayirli bürokrat
1959 - Ralph David Abernathy III, Amerikalı siyasetçi ve iş insanı (ö. 2016)
1963 - Mary Scheer, Amerikalı oyuncu
1964 - Mesut Bakkal, Türk teknik direktör
1971 - Faruk Beşok, Türk basketbolcu
1973 - Tolga Tekin, Türk oyuncu
1974 - Onuryay Evrentan, Türk oyuncu
1976 - Alessandro Nesta, İtalyan futbolcu
1978 - Lenka, Avustralyalı şarkıcı
1979 - Hidayet Türkoğlu, Türk basketbolcu
1979 - Lara, Türk şarkıcı
1979 - Rıza Kocaoğlu, Türk sinema ve dizi oyuncusu
1981 - Burcu Çetinkaya, Türk ralli pilotu
1981 - Kolo Touré, Fildişi Sahilli futbolcu
1983 - Evan Bourne, Amerikalı profesyonel güreşçi
1985 - Christine Guldbrandsen, Norveçli müzisyen
1985 - Yolanthe Cabau, İspanyol-Hollandalı oyuncu ve televizyon sunucusu
1993 - Hakim Ziyech, Hollandalı futbolcu

Ölümler
1406 - İbn-i Haldun, Tunuslu düşünür ve tarihçi (d. 1332)
1534 - Ayşe Hafsa Sultan, Osmanlı'nın ilk Valide Sultanı (d. 1479)
1790 - Cezayirli Hasan Paşa, Osmanlı devlet adamı ve Sadrazamı (d. 1713)
1865 - Joseph Lebeau, Belçika Başbakanı (d. 1794)
1897 - Antoine Thomson d'Abbadie, Fransız seyyah (d. 1810)
1916 - Vasili Surikov, Rus ressamı (d. 1848)
1928 - Emil Wiechert, Alman jeofizikçi (d. 1861)
1930 - Arthur Balfour, İngiliz politikacı (d. 1848)
1940 - Besim Ömer Akalın, Türk tıp profesörü, bilim insanı, sivil toplum örgütçüsü ve Milletvekili (d. 1862)
1943 - Frank Nitti, İtalyan mafya lideri (d. 1886)
1950 - Edgar Rice Burroughs, Amerikalı yazar ("Tarzan"ı kaleme alan) (d. 1875)
1950 - Walter Haworth, İngiliz kimyager (d. 1883)
1955 - Leonid Govorov, Yüksek Sovyet üyesi ve Savunma Bakanı yardımcısı (d. 1897)
1955 - Mihály Károlyi, Macaristan'ın ilk devlet başkanı (d. 1875)
1965 - Gheorghe Gheorghiu-Dej, Rumen siyasetçi (d. 1901)
1968 - Celil Kiyekbayev, Sovyet Başkurt bilim insanı, Türkolog ve filolog (d. 1911)
1980 - Bedrettin Tuncel, Türk akademisyen, çevirmen, edebiyatçı ve siyasetçi (d. 1910)
1982 - Randy Rhoads, Amerikalı müzisyen (d. 1956)
1987 - Louis de Broglie, Fransız fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1892)
1996 - Virginia Henderson, Amerikalı hemşire (d. 1897)
1997 - Eugène Guillevic, Fransız şair (d. 1907)
1998 - Hanzade Sultan, Osmanlı'nın son Padişahı Sultan Vahdettin ve son Halife Abdülmecit Efendi’nin torunu (d. 1923)
2003 - Suna Korad, Türk opera sanatçısı (d. 1935)
2004 - Haldun Derin, Türk bürokrat (Atatürk, İsmet İnönü ve Celal Bayar'ın özel kalem müdürlüğünü yapan) (d. 1912)
2005 - John Zachary DeLorean, Amerikalı mühendis ve DeLorean Motor Company'nin kurucusu (d. 1925)
2008 - Hugo Claus, Flaman romancı, şair, oyun yazarı, ressam ve film yönetmeni (d. 1929)
2008 - Sir Arthur C. Clarke, İngiliz bilim kurgu yazarı ve mucit (d. 1917)
2010 - Bülent Düzgit, Türk karikatürist (d. 1947)
2016 - Roger Agnelli, Brezilyalı bankacı, şirket yöneticisi ve iş insanı (d. 1959)
2018 - Hasan Celal Güzel, Türk siyasetçi ve bürokrat (d. 1945)
2019 - Ümit Yesin, Türk oyuncu (d. 1954)