24 Mart Tarihte bugün neler oldu?
Tarihte bugün yaşanan olaylar arasında Abbasilerin en meşhur halifelerinden Harun Reşid'in ölümü, Hitler'in olağanüstü...
Tarihte bugün yaşanan olaylar arasında Abbasilerin en meşhur halifelerinden Harun Reşid’in ölümü, Hitler’in olağanüstü yetkiler alması, Çöl Tilkisi lakaplı Alman General Erwin Rommel’in İngilizlere karşı büyük taarruz başlatması, İspanya’da terör örgütü ETA'nın süresiz ateşkes ilan etmesi var..
GÜNÜN DİĞER ÖNEMLİ OLAYLARI
Meşhur Halifelerden Harun Reşit Vefat Etti (809)
Harun Reşit Abbasiler döneminin en parlak devrini yaşatan halife olarak bilinmektedir. Harun Reşit zamanında Bağdat dünyanın en gözde şehriydi ve bu zenginliği masallara bile ilham kaynağı olmuştu. Harun Reşit İran’ın Tus şehrinde 46 yaşında 24 Mart 809 tarihinde vefat etti.
Fransız Bilim-Kurgu Yazarı Jules Verne Öldü (1905)
Dünyaca ünlü Fransız bilim-kurgu yazarı Jules Gabriel Verne 24 Mart 1905 yılında hayatını kaybetti. Eserleri günümüzde de zevkle okunmaktadır. Eserleri hemen hemen bütün dillere çevrilmiş ve bir çoğu sinema filmi haline getirilmiştir. Eserlerinde konu ettiği araçlar günümüzde gerçek olmuştur. Konuları genelde uzay, denizaltı ve gökyüzüdür. En meşhur eserleri Denizler Altında Yirmi Bin Fersah (1870), Dünyanın Merkezine Yolculuk (1864) ve Seksen Günde Devr-i Âlem (1873) romanlarıdır.
Hitler Olağanüstü Yetkiler Aldı (1933)
Muhalif milletvekillerinin bir çoğunun tutuklu olduğu için katılamadığı meclis toplantısında Hitler kendisini diktatörlüğe götürecek olan olağanüstü yetkileri 24 Mart 1933’de meclisten aldı. Dört yıl için aldığı bu yetkilere dayanarak bütün partileri yasakladı. Böylece Almanya’yı tekrar büyük bir savaşa sürükleyecek olan Nazi diktatörlüğünü kurdu. Gestapo adlı bir gizli polis teşkilatı kurularak Alman halkı gözetim altına alındı. Ülkedeki her türlü faaliyet Nazi Partisinin kontrolüne geçti.
Alman General Rommel Kuvvetleri Kuzey Afrika’da Taarruza Geçti (1941)
Kuzey Afrika cephesinde İtalyanlar İngilizler karşısında başarısızlığa uğrayarak geri çekildiler. Bunun üzerine Almanlar bölgeye General Erwin Rommel’i gönderdiler. General Rommel elindeki Alman kuvvetleri ile bir süre hazırlandı ve 24 Mart 19412de İngilizlere karşı taarruza geçti. İngilizler bu taarruz karşısında Libya’dan Mısır sınırına kadar geri çekilmek zorunda kaldılar. General Rommel, bu başarısını İngilizlere oranla küçük olan birliklerle kazanması nedeniyle Çöl Tilkisi lakabını aldı. Gerekli takviye kuvveti alamayan General Rommel ileri taarruzunu durdurmak zorunda kaldı. Rommel, daha sonra Hitler’e suikast düzenleyen ekipte yer aldığı gerekçesiyle intihara zorlandı.
ETA Süresiz Ateşkes İlan Etti (2006)
ETA İspanya’nın Fransa sınırında yaşayan Bask kökenli topluluğun bağımsızlığını savunan Marksist-Leninistterör örgüttür. Şu anda yasaklı olan Batasuna Partisi örgütün siyasi kanadını oluşturuyordu. Başlangıçta barışçıl yolları kullanan ETA zamanla silahlı bir örgüte dönüşmüştür. Yaptığı bombalı ve silahlı eylemlerde bir çok insan hayatını kaybetti. ETA örgütü 24 Mart 2006 tarihinde süresiz ateşkes ilan etti. 1959’da kurulmuş 1968’de silahlı kanlı eylemlerine başlamıştır.
İsabel Peron darbe İle İktidardan Uzaklaştırıldı (1976)
Aslen dançı olan İsabel Peron Arjantin devlet başkanı Juan Peron’un üçüncü eşidir. Eşinin ölümü üzerine Arjantin Devlet Başkanı oldu. Başkan olunca ülkedeki derin sosyal, siyasal ve ekonomik sorunlar ile karşı karşıya kaldı. Aldığı tedbirler fazla işe yaramayınca 24 Mart 1976 tarihinde ordunun yönetime el koyması ile iktidardan uzaklaştırıldı. Başkanlıktan uzaklaştırıldıktan sonra uzun süre evinde göz hapsinde tutulmuştur.
GÜNÜN DİĞER OLAYLARI
1394 - Timurlenk, Diyarbakır'ı işgal etti.
1721 - Johann Sebastian Bach, Brandenburg Markizi Christian Ludwig için yazdığı ve daha sonraları Brandenburg Konçertoları olarak adlandırılan 6 konçertolarını sundu.
1882 - Robert Koch, verem hastalığına neden olan bakteriyi (mycobacterium tuberculosis) keşfettiğini duyurdu. Bu buluşuyla, daha sonra 1905 yılında tıp alanında Nobel ödülünü aldı.
1923 - Mustafa Kemal Paşa, Time dergisine kapak oldu.
1926 - Türkiye'de petrol arama ve işletilmesinin devletçe yönetilmesini öngören kanun, TBMM'de kabul edildi.
1933 - Almanya'da Şansölye Hitler, 27 Şubat'ta gerçekleşen Reichstag Yangını'nı sebep göstererek ülkede düzeni sağlamak adına kendisine olağanüstü yetkiler tanıyan kararnamenin 24 Mart'taki kabulü ile diktatöryal güce ulaştı.
1938 - Cumhurbaşkanlığı yatı olarak satın alınan Savarona'ya, İngiltere'nin Southampton Limanı'nda törenle Türk bayrağı çekildi. 1 Haziran'da İstanbul'a getirilen Savarona, Dolmabahçe önüne demir attı. Atatürk, yatı gezerek incelemede bulundu.
1958 - Elvis Presley askere alındı ve bu durum ABD genelinde sansasyon yarattı.
1976 - Arjantin Devlet Başkanı Isabel Peron, kansız bir darbeyle devrildi. Jorge Rafael Videla, Emilio Eduardo Massera ve Orlando Ramón Agosti’den oluşan Cunta, iktidara el koydu ve yedi yıllık diktatörlük döneminde 30 bine yakın kişi kaybedildi.
1978 - Savcı Doğan Öz öldürüldü.
1998 - Hindistan'da çıkan fırtınada 250 kişi öldü, 3000 kişi de yaralandı.
1999 - NATO, Kosova'daki çatışmalar üzerine, Yugoslavya'ya karşı hava harekâtı başlattı. II. Dünya Savaşı'ndan beri Avrupa'daki en yoğun bombardıman olan Müttefik Gücü Harekatı, Kosova'nın Sırbistan'dan ayrılmasına neden oldu.
2000 - Varan Turizm'e ait bir otobüs, yolcularıyla birlikte kaçırıldı. Olaydan sonra yakalanan üç kişi, 36'şar yıl ağır hapis cezasına çarptırıldı.
2000 - Genelkurmay Başkanlığı, Talat Aydemir'in idamıyla sonuçlanan 1963'teki darbe girişimine katılan 1459 Harp Okulu öğrencisinin haklarını 37 yıl sonra iade etti.
2001 - Apple şirketi, Mac OS X 10.0 (Cheetah)'ı piyasaya sürdü.
2006 - İspanya'daki ETA örgütü, süresiz ve kalıcı ateşkes ilan etti.
2007 - Türkiye, 2008 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerinde Yunanistan'ı 4-1 mağlup etti.
2009 - Ergenekon davasında 21'i tutuklu 56 sanık hakkında hazırlanan 1909 sayfalık ikinci iddianame, davaya bakan İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi. İddianamede emekli Orgeneraller Şener Eruygur ve Hurşit Tolon, davanın bir ve iki numaralı sanıkları olarak geçiyor. Eruygur ve Tolon'un, 3'er kez ağırlaştırılmış müebbet hapisle cezalandırılması isteniyor.
2015 - Barselona-Düsseldorf seferini yapan, Lufthansa'nın yan kuruluşu olan Germanwings'e ait Airbus A320 tipi bir yolcu uçağı, Fransız Alpleri'nin güneyinde yer alan Méolans-Revel köyünün dağlık alanına düştü. Kazada 144 yolcu ve 6 mürettebat hayatını kaybetti.
2020 - 2020 Yaz Olimpiyatları koronavirüs pandemisi nedeniyle 2021'e ertelendi.
DOĞUMLAR
1494 - Georgius Agricola, Alman bilim adamı ("Mineralojinin babası") (ö. 1555)
1607 - Michiel de Ruyter, Hollandalı amiral (ö. 1676)
1718 - Leopold August Abel, Alman kemancı ve besteci (ö. 1794)
1733 - Joseph Priestley, İngiliz kimyacı ve filozof (ö. 1804)
1754 - Joel Barlow, Amerikalı şair, diplomat ve siyasetçi (ö. 1812)
1809 - Mariano José de Larra, İspanyol gazeteci ve yazar (ö. 1837)
1834 - William Morris, İngiliz şair ve ressam (ö. 1896)
1874 - Harry Houdini, Amerikalı illüzyonist (ö. 1926)
1874 - Selim Sırrı Tarcan, Türk eğitmen, spor yöneticisi ve siyasetçi (ö. 1957)
1879 - Neyzen Tevfik, Türk neyzen ve şair (ö. 1953)
1884 - Peter Debye, Hollandalı fizikçi (ö. 1966)
1886 - Edward Weston, Amerikalı fotoğrafçı (ö. 1958)
1887 - Roscoe Arbuckle, Amerikalı komedyen (ö. 1933)
1891 - Charley Toorop, Hollandalı ressam (ö. 1955)
1897 - Wilhelm Reich, Avusturyalı-Alman-Amerikalı psikiyatrist ve psikanalist (ö. 1957)
1903 - Adolf Butenandt, Alman biyokimyacı (ö. 1995)
1909 - Clyde Barrow, Amerikalı kanun kaçağı (ö. 1934)
1911 - Joseph Barbera, Amerikalı çizgi film yapımcısı, animatör ve senarist (ö. 2006)
1917 - John Kendrew, İngiliz biyokimyacı (ö. 1997)
1921 - Vasili Smislov, Rus satranç oyuncusu (ö. 2010)
1926 - Dario Fo, İtalyan yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi
1930 - Steve McQueen, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1980)
1937 - İsmet Nedim, Türk müzisyen ve besteci
1944 - Han Myeong-sook, Güney Kore Başbakanı
1944 - Vojislav Koštunica, Sırbistan Başbakanı
1947 - Meiko Kaji, Japon şarkıcı ve aktris
1948 - Orhan Oğuz, Türk sinemacı
1955 - Celâl Şengör, Türk jeolog
1956 - İpek Bilgin, Türk tiyatro oyuncusu
1956 - Steve Ballmer, Amerikalı iş adamı
1960 - Nena, Alman müzisyen
1961 - Yanis Varoufakis, Yunan ekonomist ve siyasetçi
1962 - Ömer Koç, Türk iş adamı
1965 - The Undertaker, Amerikalı güreşçi
1970 - Lara Flynn Boyle, Amerikalı aktris
1972 - Christophe Dugarry, Fransız futbolcu
1973 - Jim Parsons, Amerikalı televizyon dizisi ve sinema oyuncusu
1974 - Alyson Hannigan, Amerikalı oyuncu
1974 - Cenk Torun, Türk oyuncu
1977 - Jessica Chastain, Amerikalı oyuncu
1978 - Tomáš Ujfaluši, Çek futbolcu
1982 - Boris Dali, Bulgar şarkıcı
1984 - Chris Bosh, Amerikalı basketbolcu
1990 - Keisha Castle-Hughes, Yeni Zelandalı aktris
1994 - Aslı Nemutlu, Türk millî kayakçı (ö. 2012)
1997 - Myoui Mina, Japon şarkıcı
ÖLÜMLER
809 - Harun Reşid, Abbâsîler'in 5. Halifesi (d. 763)
1455 - V. Nicholaus, Papa (d. 1397)
1603 - I. Elizabeth, İngiltere Kraliçesi (d. 1533)
1794 - Jacques-René Hébert, Fransız gazeteci ve siyasetçi (d. 1757)
1869 - Antoine-Henri Jomini, Fransız asker (d. 1779)
1882 - Henry Wadsworth Longfellow, Amerikalı şair (d. 1807)
1901 - İsmail Safa, Türk yazar (d. 1867)
1905 - Jules Verne, Fransız yazar (d. 1828)
1909 - John Millington Synge, İrlandalı oyun yazarı (d. 1871)
1910 - Šimun Milinović, Hırvat din adamı (d. 1835)
1916 - Enrique Granados, İspanyol piyanist ve besteci (d. 1867)
1934 - William Joseph Hammer, Amerikalı elektrik mühendisi (d. 1858)
1946 - Alexander Alekhine, Rus satranç oyuncusu (d. 1892)
1948 - Nikolay Berdyayev, Rus teolog ve filozof (Hristiyan varoluşçuluğunun önde gelen sözcülerinden) (d. 1874)
1950 - Harold Joseph Laski, İngiliz siyaset bilimcisi ve siyasetçi (d. 1893)
1953 - Mary Teck, Birleşik Krallık Kraliçesi (d. 1867)
1955 - Otto Gessler, Alman siyasetçi (d. 1875)
1962 - Auguste Piccard, İsviçreli fizikçi (d. 1884)
1968 - Alice Guy-Blaché, Fransız film yönetmeni ve yapımcısı (d. 1873)
1968 - Arnaldo Foschini, İtalyan mimar ve akademisyen (d. 1884)
1969 - Joseph Kasavubu, Kongo Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı (d. 1910, 1913, 1915, 1917)
1971 - Arne Jacobsen, Danimarkalı mimar ve tasarımcı (d. 1902)
1971 - Müfide Ferit Tek, Türk romancı (d. 1892)
1976 - Bernard Montgomery, İngiliz asker (d. 1887)
1978 - Doğan Öz, Türk hukukçu ve Türkiye Cumhuriyet Savcısı (d. 1934)
1980 - Óscar Romero, El Salvadorlu katolik papaz (d. 1917)
1984 - Sam Jaffe, Amerikalı aktör (d. 1891)
1986 - Ertuğrul Yeşiltepe, Türk gazeteci (d. 1933)
1987 - Ekrem Zeki Ün, Türk besteci (d. 1910)
1988 - Turhan Feyzioğlu, Türk hukukçu ve politikacı (d. 1922)
2002 - César Milstein, Arjantinli biyokimyacı (d. 1927)
2008 - Olcay Tiryaki, Türk iç hastalıkları uzmanı ve akademisyen (d. 1955)
2008 - Richard Widmark, Amerikalı aktör (d. 1914)
2016 - Johan Cruyff, Hollandalı futbolcu ve teknik direktör (d. 1947)
2016 - Zafer Koç, Türk futbolcu (d. 1965)
TATİLLER VE ÖZEL GÜNLER
Dünya Tüberküloz'la Mücadele Günü